Rok 2025
A priori
Kacper Kowalski
ur. 1977
Od ponad 30 lat obserwuje i fotografuje krajobrazy z perspektywy lotu ptaka. Po studiach architektonicznych na Politechnice Gdańskiej i kilku latach pracy w zawodzie poświęcił się fotografii i lataniu. Spędził w powietrzu ponad 5000 godzin. Jako paralotniarz i pilot wiatrakowcowy wykonuje samotne loty, fotografując z wysokości około 150 metrów nad ziemią. W swoich pracach bada relacje człowieka z naturą, ślady cywilizacji oraz granicę między dokumentem a abstrakcją. Krajobraz staje się dla niego przestrzenią symboli, napięć i ukrytych znaczeń.
Trzykrotny laureat World Press Photo oraz sześciokrotny laureat Picture of the Year International (POYi). Autor książek „Efekty uboczne”, „OVER”, „Arche”, „Horyzont Zdarzeń” oraz „Sto lat śnienia Gdyni”. Jego prace były prezentowane na setkach wystaw indywidualnych i zbiorowych na całym świecie, a książki były nagradzane i nominowane do najważniejszych międzynarodowych wyróżnień fotograficznych, w tym Les Prix du Livre na Rencontres d’Arles.
Reprezentowany przez Panos Pictures oraz galerie Bildhalle i Atlas Gallery. Współzałożyciel galerii Przypływ w Gdyni, mieście w którym żyje i tworzy.
A priori Kolekcja Wrzesińska 2025
Przez zdecydowaną większość swojej historii ludzie mogli jedynie wyobrażać sobie, jak wygląda ziemia z perspektywy obserwowanych przez nich ptaków. Nie widzieli nigdy świata z góry, mogli się tylko domyślać, marzyć. Filozofowie tę różnicę w poznaniu określali terminami a priori i a posteriori – pewne rzeczy możemy wiedzieć z góry, a świadomość innych jest uzależniona od doświadczenia. Wraz z początkiem lotnictwa człowiek zyskał ten drugi rodzaj wiedzy – doświadczenie – dzięki czemu dowiedział się jeszcze więcej o swoim otoczeniu. To, co przez setki tysięcy lat pozostawało tajemnicą, w bardzo krótkim czasie zaczęliśmy traktować jako coś oczywistego, niemal a priori.
Gdybyśmy ograniczyli nasze doświadczenie do skali mikro – czyli do książek wydanych dotąd w ramach Kolekcji Wrzesińskiej – również brakowałoby nam tego punktu widzenia. Kacper Kowalski, fotografując Gminę Września z powietrza przy użyciu motoparalotni, wnosi tę perspektywę w sposób dosłowny i symboliczny zarazem.
Fotografię lotniczą cechuje przede wszystkim dystans. W wielu innych gatunkach fotografii bywa on niepożądany, jednak w tym przypadku nie jest on wadą, lecz istotą – pozwala zobaczyć całość, dostrzec relacje między elementami, których z poziomu ziemi nie da się zauważyć. Lokalizacje sfotografowane przez Kacpra Kowalskiego podczas lotów nad Gminą Września również zdają się pozostawać w pewnym – czasem znacznym – dystansie wobec samego miasta. Widzimy jego zaplecze: place, tereny rekreacyjne, fabryki, drogi, składowiska odpadów, ciągi komunikacyjne oraz gminne peryferia, czyli połacie pól, skupiska drzew i inne elementy przyrody, które przy pierwszym spojrzeniu trudno jednoznacznie nazwać. Wydaje się, że autor wybiera nieistotne, mało miejskie przestrzenie. Gdy jednak spojrzymy na mapę Gminy, szybko zrozumiemy, że to właśnie te przyrodnicze i peryferyjne obszary stanowią jej większość.
Fotografiom towarzyszą krótkie refleksje autora o doświadczeniu lotu, które nie dotyczą wyłącznie samego latania jako czynności fizycznej, ale całego doświadczenia patrzenia, bycia, percepcji i świadomości. Lot staje się tu raczej ramą filozoficzną i egzystencjalną, punktem wyjścia do myślenia o człowieku, przyrodzie, obrazie i postrzeganiu. Autor zaprasza nas do podróży, której sensem jest – co mogłoby wynikać ze sposobu obrazowania – zdystansowanie się nie od ziemi, lecz od siebie samych: naszych myśli, nawyków, przekonań i założeń. Dla Kacpra Kowalskiego lot to stan prawdziwego bycia, uczestnictwa. Kiedy zakłada na plecy ciężki silnik motoparalotni, zrzuca z siebie bagaż codzienności, i gdy wznosi się kilkaset metrów nad ziemię, czuje, że naprawdę staje się jej częścią. Poprzez ten projekt zaprasza nas, byśmy i my spróbowali tego doświadczenia – bycia tu i teraz.
Cykl liczy 42 fotografie.
Wydanie książkowe
Kolekcja Wrzesińska nr 17 Kacper Kowalski A priori
Kacper Kowalski A priori Kolekcja Wrzesińska 2025
42 fotografie
124 strony
format: 240 x 340 mm
oprawa: miękka
język: polski, angielski
rok wydania: 2026
wydanie: I
nakład: 500
data premiery: 12.06.2026
Fotografie: Kacper Kowalski
Teksty: Kacper Kowalski, Karol Szymkowiak
Redaktor: Karol Szymkowiak
Kurator: Karol Szymkowiak
Projekt: Honza Zamojski
Korekta: Michał Andrzej Zieliński
Tłumaczenie: Daniel Sax
Wydawca: Urząd Miasta i Gminy Września
Druk i oprawa: ARTiS poligrafia s.c. – Toruń
ISBN: 979-83-974285-1-5
Mecenas projektu Kolekcja Wrzesińska: Burmistrz Miasta i Gminy Września